Design a site like this with WordPress.com
Get started

BỘ QUY TẮC ỨNG XỬ CHUNG VƯỢT MỌI RÀO CẢN VĂN HOÁ VÀ NGÔN NGỮ

Viet Connect website

Đôi lời giới thiệu: mình đã tham quan, học tập và sinh sống ở 15 quốc gia ở ba châu lục (châu Á, châu Âu, châu Mỹ) từ nước đang phát triển (ngay cả Myanmar và Cuba) và các quốc gia phát triển hàng đầu thế giới như Mỹ, Anh, Pháp, Đức) nên đã tận mắt quan sát, tự thực hành và rút ra những kết luận sau: 

  • Bạn muốn được tôn trọng thì bạn phải tôn trọng người khácỞ Nhật thì việc tôn trọng thể hiện trong cách chào hỏi (cúi đầu), các kính ngữ (thường phải thêm hậu tố “san” ngay sau tên của người lớn tuổi hoặc có vai vế cao hơn), trong cách làm việc họ luôn nói “Cám ơn”, đồng thời cũng tôn trọng tôn ti trật tự.Ở Anh, sự trọng thị thể hiện qua việc dùng những cấu trúc hỏi lịch sự (“Would you please…?, “May I help you?”), các danh xưng mang tính tôn trọng đối phương (Sir, Madam), luôn nói “Thank you very much/Thank you a lot” thay vì chỉ đơn giản là “Thank you”.Khi mắc lỗi thì người Anh sẽ nhận lỗi lịch sự, tròn câu rõ nghĩa là “I am so/pretty sorry” thay vì chỉ là “Sorry”. Khi chuẩn bị đặt câu hỏi với người vừa gặp, hoặc nhờ họ giúp đỡ, xin nhường đường để tiện vượt lên phía trước lúc đi bộ thì người phương Tây sẽ dùng những cấu trúc đầy đủ như: “Excuse me, could you please tell me how to…?” (Thứ lỗi cho tôi, bạn có thể nói cho tôi biết làm sao để…?) “Excuse me, let me pass.” (Thứ lỗi cho tôi, vui lòng cho tôi bước qua.). Thường thì ở phương Tây, người dân tôn trọng khoảng cách cá nhân nên nếu tự dưng bạn cần lại gần ai đó để hỏi thông tin hoặc nhờ sự giúp đỡ, hoặc vượt qua họ khi đi bộ thì luôn phải dùng cấu trúc: “Excuse me, …” để họ không phải bất ngờ và cảm thấy được tôn trọng.Thông thường, ở các nước phát triển sẽ nhiều chuẩn mực, quy tắc, thoạt nhìn có vẻ cầu kì, lạnh lùng nhưng một khi bạn nhìn thấu, cư xử lịch sự thì bạn sẽ cảm thấy thoải mái và tự nhiên. Các nước phát triển chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của Anh ngữ và nền văn hoá phương Tây nên dù là Mỹ hay Úc thì cũng tôn trọng và đề cao chuẩn mực đạo đức và hành vi đẹp trong xã hội.
    Tuy vậy, ngay cả những nước đang phát triển thì chuẩn mực đạo đức và cư xử văn minh, lịch sự vẫn luôn được đánh giá cao. Đó không chỉ là hệ thống quy tắc chuẩn mực cơ bản (common sense) mà còn là thể hiện chính con người bạn! Vì vậy, công dân thế giới (global citizen) cần hiểu sâu, nhận thức rõ, thực hành đều đặn để trở thành một phần của tiềm thức trong con người mỗi chúng ta. Thành công và hạnh phúc đến từ việc tu dưỡng cá nhân và rèn luyện năng lực mỗi ngày.Một số ví dụ điển hình của bộ quy tắc ứng xử cơ bản bất kể bạn ở nơi nào trên thế giới: mở cửa cho người chuẩn bị bước đến, giữ cửa mở cho người đằng sau, giúp đỡ người già yếu, chăm sóc trẻ con, nhường nhịn phụ nữ, nhường ghế cho phụ nữ đang mang thai/người khuyết tật/người lớn tuổi, luôn nói “Cám ơn” khi nhận được sự giúp đỡ hoặc quan tâm từ người khác, luôn nói “Xin lỗi” khi mắc lỗi hoặc vô tình gây ra một chuyện nào đó làm phiền hà người khác và kèm những yếu tố trên vừa phân tích. 
  • Nói ít nhưng hành động thiết thực: tuỳ quốc gia mà tốc độ và cường độ giao tiếp của người dân sẽ khác nhau. Người Anh thường hơi lạnh lùng, chuẩn mực, kiệm lời. Người Mỹ thường hoà đồng, dễ chịu, hoạt ngôn. Người châu Á thường ấm áp, chan hoà, đoàn kết. Nhưng dù bạn ở quốc gia nào đi chăng nữa thì Phẩm chất và Thành công của một người được đánh giá qua những việc họ làm chứ không hẳn những gì họ nói bởi Thành tựu có tiếng nói hơn cả – “Actions speaks louder than words” là một thành ngữ phổ biến ở các nước nói tiếng Anh. Tất nhiên, nếu bạn THỰC HIỆN được những việc bạn đặt ra mục tiêu mà lại có khả năng DIỄN THUYẾT tốt thì càng được tôn trọng và sẽ càng dễ thành công.
  • HÃY GIÚP ĐỠ NGƯỜI KHÁC: what you give away will come back someday but maybe in a different form.” – Milly Nguyen (“Những gì bạn cho đi thì bạn sẽ nhận lại nhưng có thể ở một dạng thức khác.”) Đây là điều mình chiêm nghiệm được qua nhiều năm và trong tiềm thức lâu năm. Khi bạn cho đi/giúp đỡ người khác, bạn sẽ cảm thấy hạnh phúc thật sự và càng có động lực để hoàn thiện chính mình. Khi bạn cho đi/giúp đỡ người khác thì chính người được nhận sẽ cảm kích trong lòng, tiếp tục giúp đỡ người khác và có khi là quay trở lại giúp đỡ bạn – đây là chủ nghĩa “Pay it forward” của thế giới (nhưng sự giúp đỡ nên thực tâm và không mong báo đáp thì sức mạnh lan toả cho xã hội mới có thể lớn hơn mỗi ngày).Xét về mặt khoa học, khi bạn giúp đỡ/cho đi thì bạn đang gửi đến Vũ trụ một dòng năng lượng TÍCH CỰC và không sớm thì muộn, Vũ trụ sẽ tập hợp những dòng năng lượng tích cực này thành một nguồn năng lượng đẹp – sáng – thanh khiết (cấp độ cao của tốt) trở lại với bạn vào một thời điểm thích hợp: lý thuyết này được gọi là Nhân quả (Causal Principle) trong tôn giáo và các nền văn hoá hoặc Luật Hấp Dẫn (Law of attractionhttps://en.m.wikipedia.org/wiki/Law_of_attraction_(New_Thought)?wprov=sfti1 thường được diễn đạt súc tích trong tiếng Anh là: “What we give out, we attract.” (Bạn cho đi cái gì, bạn sẽ nhận lại/thu hút cái đó.)Vậy nên bạn muốn được tôn trọng (quay trở lại quy tắc số 1) thì nên tôn trọng người khác; bạn muốn được yêu thương thì hãy tỏ lòng thành, từ bi, yêu quý, GIÚP ĐỠ nhân sinh và vạn vật. Mỗi người sẽ có những khả năng riêng nên hãy dùng khả năng của chính mình để giúp những người xung quanh và giúp chính mình. Cũng giống như đừng đợi trở thành tỉ phú mới đi làm từ thiện vì bạn sẽ dễ dàng bỏ qua cơ hội tỉ phí lòng người của cuộc đời.
  • Trước khi LÀM, hãy HỌC và ĐỌC. Trước khi NÓI, hãy SUY NGHĨ kĩ: học – đọc, quan sát – suy nghĩ là những vòng tuần hoàn quan trọng của quá trình tư duy, trước khi “Xuất khẩu” (nghĩa Hán Việt có nghĩa là nói ra một điều gì đó) cần “thực tâm suy nghĩ và chiêm nghiệm. Vì những gì bạn nói, bạn viết, bạn thể hiện qua hành động là sự phản ánh những gì bạn thu thập được (đọc, học, quan sát, luyện tập tinh thần và trí não…). Vậy nên, ai có VỐN (tri thức thu tập vào bên trong) càng nhiều thì lời nói càng được trau chuốt, kĩ lưỡng, tròn vành, rõ chữ, chứa đựng kiến thức – đạo đức – nhân sinh quan và càng được người khác nể trọng, càng dễ thành công vượt bậc. Tương tự, trước khi làm gì hãy quan sát, nghiên cứu thật kĩ để nắm bắt được quy trình, logic, cách vận hành, những luật bất thành văn… để khi bắt tay vào làm tránh được sai sót và tối ưu hoá hiệu quả. Và khi hành động mang lại kết quả cao thì bạn lại càng được người khác nể trọng. 

Đây là cẩm nang hạnh phúc và thành công bất kể nền văn hoá, ngôn ngữ, không gian và thời gian. (Bài viết sẽ được liên tục cập nhật nên các bạn nhớ đón xem bản mới nhất.)

Washington DC, ngày 8 tháng 6 năm 2019 

undefined

Tác giả: Milly Nguyen (Thi Ngan Ha Nguyen) @sgnganha – (Thạc sĩ) MA International Communication at Sussex University (England – Vương quốc Anh); (Thạc sĩ) MS Business Analytics at American University (Washington DC, the U.S – Hoa Kỳ);  
Founder of Viet Connect, Analytics For Life and Cultural Hub project
LinkedIn Profile: https://www.linkedin.com/in/sgnganha/

Một số bài viết liên quan:

Kinh nghiệm sống và học tập ở nước ngoài: https://sgnganha.wordpress.com/2017/09/08/kinh-nghiem-song-va-hoc-tap-o-nuoc-ngoai/

Cultural Hub Project:
https://sgnganha.wordpress.com/2018/04/13/cultural-hub-project/

Viet Connect Project:
https://sgnganha.wordpress.com/2019/04/23/viet-connect-project/

Published by Milly (Thi Ngan Ha) Nguyen

Milly Nguyen (Thi Ngan Ha Nguyen) | MS Business Analytics (the U.S); MA International Communication (England); Business Management Strategist - Data Analyst/Marketer - Cultural Researcher - Writer Founder and Owner of Viet Connect, Cultural Hub and Analytics for Life | LinkedIn Profile: https://www.linkedin.com/in/sgnganha/ - Website: http://sgnganha.wordpress.com/

%d bloggers like this: